Resultaten

De deelnemers van de TRANSPARENTS studie waren aanstaande, jonge ouders waarvan de mannen een gemiddelde leeftijd hebben van 31,2 jaar en de vrouwen 29,3 jaar.

Ja, ook papa's blijken aan te komen tijdens de zwangerschap

Bij zowel mannen als vrouwen blijkt er is een gemiddelde gewichtstoename te zijn tussen het begin van de zwangerschap en 6 maand na de bevalling. 

BMI.png

Hoe komt dit

Jonge ouders ervaren veranderingen in hun eerdere, gezonde voedings- en bewegingspatroon tijdens de overgang naar ouderschap, wat mogelijks een verklaring kan zijn voor de verandering van op hun lichaamsgewicht. Er zijn factoren gedefinieerd die verandering in eetgedrag, beweeg en zitgedrag verklaren tijdens de zwangerschap en er zijn factoren die het gedrag verklaren na de geboorte. Deze factoren kunnen ingedeeld worden in 4 verschillende socio-ecologische levels, namelijk in persoonlijk- (mentaal, situationeel en biologisch), sociaal-, omgevings en beleidsniveau.

Tijdens de zwangerschap

De meeste factoren zijn op persoonlijk niveau
Enkele voorbeelden zijn:

  • Sommige deelnemers gingen gezonder eten, terwijl anderen juist ongezonder

  • Vermijden van bepaalde voedingsmiddelen en sommige bewegingen uit schrik voor eigen of baby’s gezondheid

  • Minder eten om zwangerschapskilo's te vermijden

  • Nieuwe eet- of beweeggewoontes: frequenter snacken en eten van kleinere porties, bewegen op andere momenten 

  • Vermoeidheid maakte het moeilijker om te bewegen en gezond te koken

Op sociaal niveau:

  • Informatie gegeven door zorgverleners heeft een belangrijke invloed op het gedrag van de ouders

  • Partners ondervinden evenveel invloed van elkaar op vlak van eet- en beweeggedrag. Mannen bewogen bijvoorbeeld minder uit solidariteit met hun partner die minder actief was door ziekte of ongemak

  • Sommige vrouwen ervaren sociale druk om meer te eten, terwijl andere vrouwen juist veel steun gewaarworden

Op omgevingsniveau:

  • Ongemak, vermoeidheid en ziek voelen zorgen voor extra hindernissen tijdens het winkelen. Het gevolg kan een verminderde aanwezigheid van gezonde voeding aanwezig in huis.

  • Een aantal vrouwen vinden dat er niet genoeg bewegings-/sportalternatieven waren voor zwangere vrouwen

Na de zwangerschap

Op persoonlijk niveau

  • Mannen vinden planning of het gebrek aan planning een van de 5 belangrijkste factoren die hun gedrag verklaren

  • Vermoeidheid maakte het moeilijker om te bewegen en gezond te koken

 

Op sociaal niveau

Na geboorte staat de baby centraal. Het is logisch dat een kind dé grootste reden is van veranderingen in (eet)gedrag. Voor vrouwen waren de 5 belangrijkste dan ook allemaal gerelateerd aan de baby. ​

  • Tijd doorbrengen met de baby is hun prioriteit en daardoor wordt het bereiden en nuttigen van maaltijden vergeten of moeilijker, net zoals het deelnemen aan een fysieke activiteit

  • Er ontstaan schuldgevoelens bij het nemen van tijd voor zichzelf wanneer ze hun partner alleen laten met de baby

  • Sommige ouders eten meer groenten of fruit en drinken minder frisdrank omdat ze zichzelf als een rolmodel gaan zien

  • Ouders worden op een andere manier actief zoals wandelen en spelen met de baby

Wat zijn de bevindingen en gevolgen?

Bij de mama's werd een gewichtstoename vastgesteld tijdens de overgang naar ouderschap. Ook bBij de papa's werd een gewichtstoename vastgesteld tijdens de overgang naar ouderschap, dit voornamelijk tijdens de zwangerschap en deze toename houdt zich aan na de zwangerschap. Er zijn echter grote individuele verschillen in deze veranderingen, 27.3% van de vrouwen, en 13.1% van de mannen hebben een gewichtstoename die zorgen baart. Verder onderzoek is nodig om te bepalen wie het grootste risico loopt op een ongezonde gewichtstoename.

Wist je datje

 

Partnersteun heeft een positieve invloed op het matig tot intensief fysiek activiteitsniveau van zwangere vrouwen, maar niet op hun voedselinname. 

 

Vrouwen tijdens de zwangerschap die meer steun ervaren van hun man op vlak van fysieke activiteit bewegen meer dan vrouwen die deze steun niet ervaren. Vrouwen bleken het meeste steun te krijgen als de mannen zelf ook een goede levensstijl had.

 

Dus?

Mannelijke partners kunnen dus belangrijke bronnen van dagelijkse ondersteuning zijn en kunnen ervoor zorgen dat het matig tot intensief fysiek activiteitsniveau bij zwangere vrouwen verbeterd. Maar levensstijl van mannen is zelf ook belangrijk, op het promoten van een gezonde levensstijl bij mannen moet in de toekomst ook ingezet worden.

Risicofactoren voor de toekomst

Impact  van het gedrag en het gewicht van de ouders: er is een impact op het kind.

 

Er werden verbanden gevonden tussen de levensstijl van de ouders en de gewichtscurves van de meisjes.

  • Dochters van de papa’s in de groep met het hoogste zitgedrag hebben een hogere gewichtscurve dan dochters van papa’s die dagelijks minder zitgedrag vertonen

  • Wanneer de mama meer gewicht bijkomt tijdens de zwangerschap, ligt de gewichtscurve van hun dochters hoger tijdens het eerste levensjaar

  •  Wanneer de mama meer beweegt op het einde van het eerste zwangerschapstrimester, hebben hun dochters een lagere gewichtscurve het eerste levensjaar

Er werd géén invloed gevonden van de levensstijl van de mama en de papa op de gewichtscurve van de jongens. 

Voor zowel meisjes als jongens werd er geen impact gevonden op de lengtecurves.

Wat nemen we mee voor de toekomst?

  • Opvolging van het lichaamsgewicht vroeg in de zwangerschap en ideaal reeds vòòr de zwangerschap. Beide ouders niet als onafhankelijke individuen bekijken, maar inzetten op een familie-gerichte aanpak voor een gezonde levensstijl, waarin papa betrokken wordt in de standaard zorg. Gebruik maken van koppel-interventies ter bevordering van een gezonde levensstijl tijdens de overgang naar het ouderschap. Interacties tussen hen zullen een invloed hebben op elkaar, inzetten op hoe ouders elkaar kunnen motiveren om gezond gedrag te vertonen. Bijvoorbeeld papa kan mama aanzetten tot meer beweging. 

  • De gezondheid van het (ongeboren) kind bevorderen, waarbij de ouders centraal staan als rolmodel

  • Voldoende aandacht creeëren voor méér lichaamsbeweging en minder zitgedrag

  • Er is een nood aan professionele begeleiding omtrent juiste info over wat mag en niet mag

  • Toekomstig onderzoek is nog steeds nodig om te bevestigen dat mannelijk partners een belangrijke bron van ondersteuning zijn en om te verduidelijken hoe aanstaande vaders nu juist betrokken kunnen worden